Ιστορικό Ναού


ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ο πρώτος Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος Πειραιώς θεμελιώθηκε το 1839 από τον πρώτο Δήμαρχο Πειραιά Κυριάκο Σερφιώτη σε οικοπεδική έκταση που ανήκε στον Άγιο Σπυρίδωνα. Η αποπεράτωσή του έγινε επί Δημαρχίας Πέτρου Ομηρίδου ( 1841 – 1845 ). Ο Ναός εκείνος είχε παράξενο σχέδιο, χωρίς κανένα παράθυρο. Στα πλαϊνά τμήματα του Ναού είχαν κατασκευαστεί δύο ξύλινα κωδωνοστάσια. Το 1845 αποφασίζεται η πλακόστρωση του περιβόλου του Ναού με πλάκες από το Λιβόρνο, ενώ το 1872 κατασκευάζεται κωδωνοστάσιο στην πρόσοψη του Ναού.
Στις 11 Ιανουαρίου 1944, κατά τον βομβαρδισμό της πόλεως του Πειραιά από τα συμμαχικά αεροπλάνα, γκρεμίζεται εξ ολοκλήρου ο Ναός της Αγίας Τριάδος, θάβοντας κάτω από τα ερείπιά του αρκετούς Πειραιώτες που είχαν καταφύγει εκεί για να προστατευθούν.
Το καλοκαίρι του ιδίου έτους στο κέντρο του ερειπωμένου Ναού κατασκευάζεται ένας πρόχειρος Ναΐσκος για την εξυπηρέτηση των ενοριτών. Ο Ναΐσκος αυτός παρέμεινε 12 χρόνια. Μετά την καταστροφή του πρώτου Ιερού Ναού της Αγίας Τριάδος Πειραιώς υπήρξαν διεκδικήσεις του οικοπέδου από την Δημοτική αρχή αλλά και προσκόμματα από την Αρχαιολογική Υπηρεσία δεδομένου ότι συμφώνως με αυτήν εκεί βρισκόταν το αρχαίο Εμπορείο, το Χρηματιστήριο εμπορευμάτων και άλλα αρχαία κτίσματα. Το 1950 ιδρύεται η Παμπειραϊκή Ένωσις Αναστηλώσεως Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγίας Τριάδος Πειραιώς με πρώτον Πρόεδρο τον αείμνηστο Μιλτιάδη Πουρή. Σκοπός της Ενώσεως ήταν η αναστήλωσις του Ναού της Αγίας Τριάδος Πειραιώς και σήμερα η αποπεράτωσις και η συντήρησίς του.
Κατόπιν πολλών συζητήσεων και αντεγκλήσεων αποφασίζεται με παρέμβαση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Σπυρίδωνος και του Υπουργού Δημοσίων Έργων Γεωργίου Ράλλη η ανέγερση Ναού μεγαλύτερου του προϋπάρξαντος και στην ίδια ακριβώς θέση με εκείνον.
Ο Νέος Ναός της Αγίας Τριάδος Πειραιώς θεμελιώθηκε την Κυριακή 17 Ιουνίου 1956 παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Δωροθέου, των Υπουργών Παιδείας Π. Λεβεντή και Κοινωνικής Πρόνοιας Λίνας Τσαλδάρη και του Υφυπουργού Οικονομικών Δ. Αλιπράντη, των τοπικών αρχών και άλλων επισήμων.
Κατά τις ανασκαφές όμως ευρέθησαν διάφορα αγγεία, χρυσά νομίσματα, μωσαϊκά, επιγραφές και άλλα αντικείμενα τα οποία οδήγησαν την Αρχαιολογική Υπηρεσία σε απόφαση διακοπής των ανασκαφών και της ανεγέρσεως του Ναού. Παράλληλα ο Δήμος διεκδίκησε εκ νέου το οικόπεδο. Κατόπιν επίμονων ενεργειών τόσο του μακαριστού Αρχιεπισκόπου κυρού Δωροθέου αλλά και του αειμνήστου Προέδρου της Παμπειραϊκής Ενώσεως Μιλτιάδη Πουρή κατερρίφθησαν οι αξιώσεις του Δήμου και τα επιχειρήματα της  Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και συνεχίστηκε η ανέγερσις του νέου Ναού, διατηρώντας ανέπαφα τα αρχαία οικοδομικά στοιχεία τα οποία ο επισκέπτης σήμερα μπορεί να θαυμάσει στο παρεκκλήσιο των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου.
Τα εγκαίνια του Νέου Ναού της Αγίας Τριάδος Πειραιώς έγιναν στις 17 Μαΐου 1964, ενώ η ανέγερσίς του ολοκληρώθηκε το 1979 με βάση τα σχέδια του Γεωργίου Στ. Νομικού., ενώ συνεχιζόντουσαν οι εργασίες τέμπλου, αγιογραφήσεως κ. λ. π.
Ο Ναός είναι Βυζαντινού ρυθμού χωρητικότητας 3.100 ατόμων με εμβαδόν στο Ισόγειο 835 τετραγωνικά μέτρα. Ο τρούλος του έχει 40 παράθυρα και στηρίζεται σε 8 σφαιρικά τρίγωνα και 8 μεγάλες αψίδες. Χάρις στην στήριξή του αυτή αλλά και τη μεγάλη του διάμετρο γίνεται ορατός από κάθε σημείο του Ναού, ακόμη και από τις εισόδους. Οι εξωτερικές θύρες του είναι από σφυρήλατο ορείχαλκο ιδιαίτερης τεχνοτροπίας. Το περίτεχνο μαρμάρινο τέμπλο του είναι έργο των Αφων  Δούκα, ενώ οι ξυλόγλυπτες θύρες του τέμπλου είναι έργο του Θεοφ. Νομικού.
Η αγιογράφηση του Ναού ξεκίνησε επί Δημαρχίας Αριστείδη Σκυλίτση, στον οποίο ο αείμνηστος βιομήχανος Μποδοσάκης προσέφερε σημαντικό χρηματικό ποσό. Το ποσό αυτό ο Δήμαρχος το διέθεσε για την αγορά φύλλων χρυσού απαραίτητου για την αγιογράφηση του Ναού.
Πρώτος αγιογράφος του Ναού ήταν ο αείμνηστος Στέφανος Αλμαλιώτης, μετά τον θάνατο του οποίου την αγιογράφηση του Ναού συνέχισε ο βοηθός και μαθητής του κ. Ανάργυρος Λιάκος ο οποίος ακολούθησε την τεχνοτροπία του δασκάλου του. Ο αγιογράφος Στέφανος Αλμαλιώτης έχει εμπνευσθεί από την Μακεδονική κυρίως Σχολή αλλά και την Κρητική με αποτέλεσμα μια μοναδική βυζαντινή απεικόνιση του προσώπου. Οι αγιογραφίες έχουν έντονα ανθρωπιστικά στοιχεία με συνέπεια ο Ναός της Αγίας Τριάδος Πειραιώς να μην είναι μόνο ένα μνημείο βυζαντινής τέχνης αλλά και χώρος προσευχής, ενόρασης και κατάνυξης. 




Αναγνωστάκης Σπυρίδων